Aile Hukuku

Boşanmada Mal Paylaşımı: Bilmeniz Gereken Her Şey

Av. Berkay Korucu25 Mart 20267 dakika okuma

Boşanma kararı verildikten sonra akıllara gelen en önemli sorulardan biri malların nasıl paylaşılacağıdır. Türk Medeni Kanunu'nun mal rejimine ilişkin hükümleri, bu süreci belirli ilkeler çerçevesinde düzenlemektedir.

Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma

1 Ocak 2002 tarihinden sonra evlenen çiftlere otomatik olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejimde evlilik süresince kazanılan mallar eşler arasında eşit şekilde paylaşılır.

Evlilik birliği içinde edinilen mallar şunlardır: maaş ve ücretler, her türlü gelir, sosyal güvenlik ödemeleri, çalışma gücünün karşılığı kazanımlar ve bunların yerine geçen değerler.

Kişisel Mallar Paylaşıma Dahil Değildir

Tüm mallar paylaşıma girmez. Kişisel mallar her eşte ayrı kalır:

Önemli: Kişisel mal olduğunu iddia eden eş, bunu ispat etmekle yükümlüdür. Belgelerin düzgün tutulması (tapu, banka kayıtları, miras belgeleri) kritik öneme sahiptir.

Artık Değer ve Katılma Alacağı

Mal paylaşımında hesaplanan temel büyüklük "artık değer"dir. Her eşin edinilmiş mallarının değerinden borçları düşüldükten sonra kalan değer artık değeri oluşturur. Diğer eş bu artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir — buna katılma alacağı denir.

Mal Paylaşım Davası Nasıl Açılır?

Mal paylaşım davası, boşanma davasıyla birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde açılabilir. Zamanaşımı süresi son derece uzun görünse de erken hareket etmek, mal varlıklarının değer kaybetmesini veya gizlenmesini önler.

  1. Öncelikle tüm mal varlıklarının tespiti yapılır
  2. Kişisel ve edinilmiş mallar ayrıştırılır
  3. Her mal için tasfiye tarihi esas alınarak değer belirlenir
  4. Artık değer hesaplanır ve katılma alacağı belirlenir

Mal Kaçırma ve Tedbir Kararı

Boşanma sürecinde eşlerden birinin malları gizleme veya devretme girişimi sıkça karşılaşılan bir sorundur. Bu durumda mahkemeden ihtiyati tedbir kararı talep edilerek malların üzerine tedbir konulabilir. Bu karar için acele davranmak gerekir.

İlgili Makaleler

Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma

Eşler arasında farklı bir sözleşme bulunmadıkça 2002 yılından itibaren yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Bu rejimde evlilik birliği içinde edinilen malların boşanmada eşit biçimde paylaşılması esastır.

Hangi Mallar Paylaşıma Girer?

Edinilmiş mallar (paylaşıma girer):

Kişisel mallar (paylaşıma girmez):

Dikkat: Evlenmeden önce sahip olunan bir taşınmazın evlilik içinde geliri varsa, bu gelirden yapılan yatırımlar edinilmiş mal sayılabilir. Değer artışının hangi kaynaktan geldiğinin tespiti önem taşır.

Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?

Her eş için ayrı ayrı hesap yapılır. Eşin edinilmiş mallarının tasfiye anındaki değerinden kişisel malları ve borçları düşülür. Kalan "artık değer"in yarısı diğer eşin katılma alacağını oluşturur. Mahkeme bu hesaplamanın doğru yapılıp yapılmadığını denetler; gerekirse bilirkişi atar.

Mal Ayrılığı Sözleşmesi

Eşler noter onaylı sözleşmeyle yasal mal rejiminden çıkıp farklı bir rejim seçebilir. En yaygın alternatif mal ayrılığı rejimidir; bu rejimde her eş kendi malının sahibi olup boşanmada paylaşım söz konusu olmaz. Sözleşme evlilik öncesi veya sırasında yapılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Eşim malları üzerine kaydettirmediyse ne yapabilirim? Mal kaçırma şüphesinde ihtiyati tedbir talebiyle mahkemeden malların dondurulması istenebilir. Gerçeğe aykırı işlemler (muvazaa) iptale konu edilebilir.

Evlenmeden önce aldığım ev boşanmada paylaşılır mı? Evin kendisi paylaşıma girmez; ancak evlilik boyunca yapılan ödeme ve iyileştirmelerden edinilmiş mal katkısı doğabilir. Bu katkının ispatı belgelerle yapılır.

Mal paylaşımı davası ne zaman açılabilir? Boşanma kararı kesinleştikten sonra 10 yıl içinde açılabilir. Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur.

Sık Sorulan Sorular

Evlenmeden önce sahip olduğum mallar paylaşıma girer mi?

Kişisel mallar (evlilik öncesi edinilen mallar, miras ve bağış yoluyla kazanılanlar) kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimine dahil değildir. Ancak bu malların gelirleri rejime dahil olabilir.

Mal ayrılığı sözleşmesi yapılabilir mi?

Evet. Eşler noter huzurunda mal rejimi sözleşmesiyle edinilmiş mallara katılma yerine mal ayrılığı ya da diğer rejimleri seçebilir (TMK m. 202).

Eşim mal kaçırıyorsa ne yapabilirim?

İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talebiyle mahkemeye başvurarak mal kaçırma işlemlerinin önüne geçebilirsiniz. Gecikmeksizin avukattan destek almanız önerilir.

Boşanmada işyeri veya şirket paylaşıma girer mi?

Evlilik içinde edinilmiş bir işyeri veya şirket payı, edinilmiş mal sayılır ve katılma alacağına konu olabilir. Değer tespiti bilirkişi aracılığıyla yapılır.

Hukuki Danışmanlık Alın

Boşanma sürecinde mal varlığınızın korunması ve hakkaniyetli paylaşım için hukuki destek alın.

Randevu Alın

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Somut durumunuz için mutlaka bir avukattan danışmanlık almanız önerilir.