Alacak Davası: Borçlu Ödemiyor, Ne Yapmalıyım?
Mal veya hizmet karşılığı ödeme alamadığınızda, verdiğiniz borcun geri dönmediğinde ya da imzaladığınız senetlerin karşılıksız çıktığında ne yapacaksınız? Türk hukuku size etkili ve hızlı çözüm yolları sunmaktadır. Bu rehberde ticari alacak takibinin adımlarını açıklıyoruz.
İlk Adım: İhtarname Göndermek
Resmi hukuki yola başvurmadan önce noter kanalıyla ihtarname göndermek hem pratik hem de hukuki açıdan önemlidir. İhtarnamenin faydaları:
- Borcun varlığını resmi olarak tescil eder
- Temerrüt faizinin başlangıç tarihini belirler
- Karşı tarafı ödemeye yönlendirebilir
- Dava açılırken kötü niyet tazminatı talep etme imkânı sağlar
İcra Takibi: En Hızlı Yol
Elinizde belge varsa (fatura, sözleşme, bono, çek, ipotek) ilamlı veya ilamsız icra takibi başlatabilirsiniz.
İlamsız İcra Takibi
Mahkeme kararına gerek olmaksızın doğrudan icra müdürlüğüne başvurulur. Süreç:
- İcra müdürlüğüne başvuru — alacak miktarı ve borçlu bilgisi verilir
- Borçluya ödeme emri tebliğ edilir
- Borçlunun 7 gün içinde ödeme veya itiraz hakkı vardır
- İtiraz edilmezse haciz aşamasına geçilir
- İtiraz edilirse itirazın iptali davası açılır
Hızlı yol — Kambiyo takibi: Elinizdeki belge çek veya senet ise "kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip" başlatılabilir. Bu yolda itiraz süresi yalnızca 5 gündür ve itiraz alanı çok dardır. Alacaklı açısından çok daha güçlü bir süreçtir.
İtirazın İptali Davası
Borçlu icra takibine itiraz ederse takip durur. Bu durumda alacaklının 1 yıl içinde itirazın iptali davası açması gerekir. Dava kazanılırsa:
- İcra takibi kaldığı yerden devam eder
- Borçlu alacak miktarının en az %20'si oranında icra inkâr tazminatı ödemekle yükümlü olabilir
İhtiyati Haciz: Mal Kaçırmayı Önleyin
Borçlunun mal varlığını gizleyeceğinden veya kaçıracağından şüpheleniyorsanız, dava açılmadan önce ihtiyati haciz talep edilebilir. Mahkeme kısa sürede karar verir ve borçlunun banka hesabına, taşınmazına veya araçlarına tedbir konulur. Bu tedbir alındıktan sonra asıl takip başlatılır.
İhtiyati haciz için gerekli koşullar:
- Alacağın rehinle güvence altına alınmamış olması
- Borçlunun ikametinin belli olmaması veya mallarını gizleme riski taşıması
- Borcun vadesi gelmiş olması
Alacak Davası — Mahkeme Yolu
Sözlü sözleşme, ispat güçlüğü veya karmaşık ticari uyuşmazlıklarda önce Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açılması gerekebilir. Ticari davalarda arabuluculuk zorunludur — dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır.
Ticari alacak davalarında zamanaşımı genellikle 5 yıldır; ancak fatura, çek ve senet gibi belge türlerine göre farklı süreler uygulanabilir.
Hangi Belgeler Gereklidir?
- Fatura ve irsaliyeler
- Sözleşme veya sipariş formları
- Çek, senet, bono
- E-posta ve yazışmalar
- Banka dekontları ve ödeme kayıtları
- Noter ihtarnamesi (varsa)
İlgili Makaleler
Sık Sorulan Sorular
Ticari alacak davası açmadan önce ne yapmalıyım?
Önce borçluya ihtarname göndererek borcun ödenmesini talep edin. Ödeme yapılmazsa arabuluculuğa başvurulması zorunludur (ticari davalar için).
İcra takibi mi, dava mı açmalıyım?
Alacağınız belgeli ve itiraz beklenmiyorsa icra takibi daha hızlı sonuç verebilir. İtiraz halinde itirazın iptali davası açılması gerekir.
Ticari alacak davasında zamanaşımı nedir?
Türk Ticaret Kanunu ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre değişir; genel ticari alacaklarda beş yıllık zamanaşımı uygulanır. Alacağın niteliğine göre farklı süreler öngörülmüş olabilir.
Yurt dışındaki alacaklıdan tahsilat mümkün mü?
Uluslararası icra ve tanıma-tenfiz davaları söz konusu olabilir; bu süreç ülkeye ve ikili anlaşmalara göre değişir. Uzman avukat desteği gerekmektedir.
Hukuki Danışmanlık Alın
Ticari alacaklarınızı tahsil etmek için hukuki süreç başlatın. Her gün beklemeniz alacağınızı tehlikeye atar.
Randevu AlınBu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Somut durumunuz için mutlaka bir avukattan danışmanlık almanız önerilir.