Zorunlu Geçit Hakkı: Komşu Taşınmazdan Yol Geçirme

Taşınmazına başka bir taşınmazdan geçmeden ulaşamayan malik, geçit hakkı talep edebilir. Türk Medeni Kanunu bu hakkı zorunlu geçit hakkı olarak düzenlemiş; belirli koşulların varlığında komşu taşınmaz üzerinde geçit kurulmasına imkân tanımıştır.

Zorunlu Geçit Hakkı (TMK m. 747)

TMK'nın 747. maddesi uyarınca; taşınmazı kamuya açık yola bağlantısı olmayan ya da bağlantısı yeterli olmayan malik, komşu taşınmaz malikinden uygun bir bedel karşılığında geçit hakkı talep edebilir. Bu hak, yola çıkmak için zorunlu olan en az zarar verici güzergâhtan kullanılmalıdır.

Geçit Hakkı Kurulması Koşulları

• Taşınmazın kamuya açık yola yeterli bağlantısının olmaması
• Geçidin zorunlu olması (başka alternatif yolun bulunmaması ya da mevcut yolun yetersizliği)
• Uygun bir bedelin ödenmesi

Hangi güzergâhın geçit için uygun olduğu, bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Mahkeme en az zarar verici güzergâhı esas alarak geçit hakkına hükmeder.

Geçit Hakkının Tapuya Tescili

Mahkeme kararıyla kurulan geçit hakkı tapu siciline tescil edilir. Tescil ile geçit hakkı, taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir. Tescilsiz geçit hakkı yalnızca taraflar arasında etkilidir.

Geçit Hakkından Doğan Tazminat

Geçit hakkının kurulmasından zarar gören komşu malik, TMK m. 747 uyarınca uygun bir tazminat talep etme hakkına sahiptir. Tazminat miktarı; taşınmazın değerine, geçidin kapladığı alana ve oluşan değer kaybına göre bilirkişi aracılığıyla belirlenir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Zorunlu geçit hakkı davaları Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Büyükçekmece'deki taşınmazlar için Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi görevli ve yetkilidir.

Sık Sorulan Sorular

Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz.