İş Kazasında Tazminat Hakkı: Kapsamlı Rehber
İş kazası geçiren her işçi, hem Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan hem de işverenden tazminat talep etme hakkına sahiptir. Ne yazık ki pek çok işçi bu haklarından tam olarak yararlanamamaktadır. Bu rehberde iş kazası sonrası izlenmesi gereken adımları ve tazminat haklarını açıklıyoruz.
İş Kazası Nedir?
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve SGK mevzuatına göre iş kazası şu durumlarda gerçekleşmiş sayılır:
- İşçinin işyerinde bulunduğu sırada
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle
- İşveren tarafından görevle başka bir yere gönderilmesi sırasında
- Emziren kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda
- İşçinin işyerinde veya işyerine bağlı yerlerde yemek zamanında
- Servis aracıyla işe gidip gelirken meydana gelen kazalarda
İlk Yapılması Gerekenler
- Sağlık müdahalesi: Yaralı işçi derhal hastaneye kaldırılmalıdır.
- SGK bildirimi: İşveren, kazayı en geç 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Bildirimi yapmayan işverene idari para cezası uygulanır.
- Tutanak tutulması: Kaza tutanağı hazırlanmalı; tanıkların isimleri alınmalıdır.
- Delil tespiti: Kaza yeri fotoğraflanmalı, varsa güvenlik kamera görüntüleri saklatılmalıdır.
Kritik: İşveren kazayı SGK'ya bildirmezse işçi veya yakınları bizzat başvurabilir. SGK'ya başvuru için 1 yıllık hak düşürücü süre vardır.
SGK'dan Alınabilecek Haklar
SGK, iş kazası sonucunda şu yardımları sağlar:
- Geçici iş göremezlik ödeneği: İşçi iyileşene kadar günlük kazancının üçte ikisi oranında ödeme yapılır.
- Sürekli iş göremezlik geliri: Kalıcı maluliyet oluşmuşsa maluliyet oranına göre aylık gelir bağlanır.
- Ölüm geliri: İş kazasında işçi hayatını kaybettiyse hak sahiplerine aylık bağlanır.
İşverene Karşı Maddi ve Manevi Tazminat Davası
SGK'nın ödediği tazminat, işçinin gerçek zararını tam olarak karşılamayabilir. Bu durumda işçi, SGK'dan bağımsız olarak işverene karşı ayrı bir tazminat davası açabilir. Bu dava iki bölümden oluşur:
- Maddi tazminat: Sürekli iş göremezlik oranına, işçinin yaşına ve kazancına göre hesaplanan gelir kaybı ve bakım giderleri.
- Manevi tazminat: Fiziksel ve ruhsal acı, yaşam kalitesindeki düşüş için talep edilir. Miktarı hâkimin takdirine bırakılmıştır.
İşverenin Sorumluluğu
İşveren, iş kazasından kusuru oranında sorumludur. Kusur tespiti bilirkişi aracılığıyla yapılır. İşverenin kusurunu azaltan veya ortadan kaldıran haller şunlardır: işçinin ağır kusuru, mücbir sebep, üçüncü kişinin kusuru. Ancak işveren iş güvenliği tedbirlerini almamışsa kusur oranı yüksek çıkar.
Zamanaşımı Süreleri
- İşverene karşı tazminat davası: kazanın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halükarda 10 yıl
- SGK'ya başvuru: kazadan itibaren 1 yıl
- Ölüm halinde mirasçıların dava hakkı: aynı süreler geçerlidir
İlgili Makaleler
Sık Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı için kime başvurulur?
SGK'ya iş kazası bildirimi yapılmalı; ardından işverene karşı iş mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur.
İş kazasını işveren bildirmezse ne olur?
İşveren bildirim yükümlülüğünü yerine getirmezse idari para cezasıyla karşılaşır. İşçi veya yakınları da SGK'ya doğrudan başvurabilir.
Kusur oranı tazminatı etkiler mi?
Evet. Mahkeme tarafların kusur oranını belirler; işçinin kusuru varsa tazminattan indirim yapılabilir. Kusur oranlarının belirlenmesinde bilirkişi raporu esas alınır.
İş kazası sonrası süre ne kadardır?
İş kazasından doğan tazminat davaları için zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl; her hâlükarda olaydan itibaren on yıldır.
Hukuki Danışmanlık Alın
İş kazası sonrası tazminat hakkınızı en kısa sürede belgelemek için hukuki destek alın. Gecikmeler hak kayıplarına yol açabilir.
Randevu AlınBu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Somut durumunuz için mutlaka bir avukattan danışmanlık almanız önerilir.