Dolandırıcılık, hileli davranışlarla başkasının mal varlığına zarar verilmesi durumudur. Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesi kapsamında şikâyet yoluna gidilir.
Hileli davranışlarla bir kişiyi yanıltarak menfaat elde etmek ya da zarar vermek dolandırıcılık suçunu oluşturur. İnternet üzerinden gerçekleşmesi, banka veya kredi kurumları araç yapılması ya da meslek suiistimali gibi nitelikli hallerde ceza ağırlaşır.
Şikâyetten önce şu delilleri toplamanız süreci güçlendirir:
Şikâyet süresi: Basit dolandırıcılıkta şikâyet süresi 6 aydır. Nitelikli hallerde süre sınırı yoktur (resen takip edilir). Gecikmeden başvurulması önerilir.
Ceza davası sonucunda mahkûmiyet kararıyla birlikte ya da ayrı bir hukuk davası yoluyla uğranılan zararın tazmini talep edilebilir.
Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesi kapsamında dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için üç unsurun bir arada bulunması gerekir: Failin hileli davranışı, mağdurun yanıltılması ve bu yanıltma sonucunda mağdurun zarara uğraması ya da failin haksız çıkar sağlaması. Hileli davranış yalnızca yalan söylemekten ibaret değildir; sahte belge kullanmak, gerçekmiş gibi gösterilen durumlar yaratmak da bu kapsamda değerlendirilir.
Şikâyetin güçlü olması için delillerin eksiksiz toplanması kritik önem taşır:
Önemli: Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılıklarda hesap bilgileri, paylaşım linkleri ve ekran görüntüleri zaman içinde silinebilir. Delilleri fark eder etmez kaydedin.
Cumhuriyet Savcılığı'na şikâyet başvurusu iki yolla yapılabilir: Adliyeye bizzat giderek yazılı dilekçe vermek ya da e-Devlet üzerinden şikâyet başvurusu gerçekleştirmek. Dilekçede olayın kronolojisi, failin kimlik bilgileri (biliniyorsa), delil listesi ve talep edilen işlem açıkça belirtilmelidir.
Dolandırıcılık suçunda şikâyet süresi 8 yıldır (dava zamanaşımı). Ancak şikâyete bağlı suçlarda şikâyet hakkı, suçun öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde kullanılmalıdır. Dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç olmadığından savcılık re'sen soruşturma açabilir; bununla birlikte mağdurun şikâyeti soruşturmayı hızlandırır.
Ceza davası sonucunda mahkûmiyet kararı verilmesi hâlinde mağdur, uğradığı zararı ceza mahkemesinde ya da ayrıca açacağı hukuk davasında talep edebilir. Faiz dahil maddi zararın yanı sıra manevi tazminat da talep konusu yapılabilir.
Online alışveriş veya sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılıklarda failin kimliği başlangıçta bilinmeyebilir. Bu durumlarda savcılık, platform ve telekomünikasyon şirketlerine yazarak IP adresi ve hesap bilgilerini tespit edebilir. Şikâyetinizde kullanıcı adı, profil linki, IBAN numarası gibi tüm iz bırakacak bilgileri mutlaka belirtin.
Para iade edilirse şikâyetten vazgeçebilir miyim? Dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç değildir. Paranın iade edilmesi ceza soruşturmasını durdurmaz; ancak zararın giderilmesi mahkemece hafifletici sebep olarak değerlendirilebilir.
Yurt dışındaki bir kişi beni dolandırdıysa ne yapabilirim? Türk savcılığı şikâyeti alır ve uluslararası hukuki yardım kanalıyla soruşturma yürütür. Ödeme Türkiye üzerinden yapıldıysa Türk mahkemeleri yetkili olabilir.
Sosyal medya hesabı kapatılmışsa delil yok mu? Ekran görüntüleri, tarih ve saat bilgileriyle birlikte delil değeri taşır. Savcılık platform şirketinden hesap bilgilerini talep edebilir.
Şikâyet süresi geçtiyse ne yapabilirim? Dolandırıcılık re'sen takip edilen bir suç olduğundan savcılık doğrudan soruşturma açabilir. Dava zamanaşımı 8 yıldır.
Dolandırıcılık şikâyetinde delillerin eksiksiz hazırlanması sürecin etkinliğini doğrudan etkiler.
İletişime GeçinBu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz.